صاحب كتابهاى زياد در فقه [ و اصول ] از آن جمله شرايع ، معارج ، معتبر ، المختصر ، النافع و غيره است . محقق حلى با يك واسطه شاگرد ابن زهره و ابن ادريس حلى سابق الذكر است . در الكنى والالقاب ذيل احوال ابن نما مىنويسد : « محقق كركى در وصف محقق حلى گفته است : اعلم اساتيد محقق در فقه اهل بيت ، محمد بن نماى حلى و اجلّ اساتيد او ابن ادريس حلى است » . ظاهراً مقصود محقق كركى اين است كه اجلّ اساتيد ابن نما ابن ادريس است ، زيرا ابن ادريس در 598 درگذشته است و محقق در 676 درگذشته است . قطعاً محقق حوزهء درس ابن ادريس را درك نكرده است . در ريحانة الادب مىنويسد : محقق حلى شاگرد جد و پدر خودش و سيدفخار بن معد موسوى و ابن زهره بوده است . اين نيز اشتباه است ، زيرا محقق ابن زهره را كه در 585 درگذشته است درك نكرده است . بعيد نيست كه پدر محقق شاگرد ابن زهره بوده است . او استاد علامهء حلى است كه بعداً خواهد آمد . در فقه كسى را بر او مقدم نمىشمارند . در اصطلاح فقها هرگاه محقق به‌طور مطلق گفته شود مقصود همين شخص بزرگوار است . فيلسوف و رياضى دان بزرگ ، خواجه نصيرالدين طوسى با او در حلّه ملاقات كرده و در جلسهء درس فقهش حضور يافته است . كتابهاى محقق مخصوصاً كتاب شرايع در ميان طلاب يك كتاب درسى بوده و هست و فقهاى زيادى كتب محقق را شرح كرده يا حاشيه بر آنها نوشته‌اند . 15 . حسن بن يوسف بن على بن مطهر حلى ، معروف به علامهء حلى . يكى از اعجوبه‌هاى روزگار است . در فقه و اصول و كلام و منطق و فلسفه و رجال و غيره كتاب نوشته است . در حدود صد كتاب از آثار خطى يا چاپى او شناخته شده كه بعضى از آنها به تنهايى ( مانند تذكرة الفقهاء ) كافى است كه نبوغ او را نشان دهد . علامه كتب زيادى در فقه دارد كه غالب آنها مانند كتابهاى محقق حلى در زمانهاى بعد از او از طرف فقها شرح و حاشيه شده است . كتب معروف فقهى علامه عبارت است از : ارشاد ، تبصرة المتعلمين ، قواعد ، تحرير ، تذكرة الفقهاء ، مختلف الشيعه ، منتهى . علامه اساتيد زيادى داشته است . در فقه شاگرد دايى خود محقق حلى و در فلسفه و منطق شاگرد خواجه نصيرالدين طوسى بوده است . فقه تسنن را نزد علماى اهل تسنن تحصيل كرده است . علامه در سال 648 متولد شده و در سال 726 درگذشته است . 16 . فخرالمحققين ، پسر علامهء حلى . در 682 متولد شده و در سال 771